Andries Copier

Andries Dirk Copier (1901-1991) groeide op in Leerdam en kwam al vroeg met glaswerk in aanraking. Op dertienjarige leeftijd kreeg hij zijn eerste baantje op de etsafdeling van Glasfabriek ‘Leerdam’, als assistent van zijn vader. De directeur van de fabriek, Cochius, ontdekte het tekentalent van de jonge Copier en stuurde hem naar de Vakschool voor Typografie in Utrecht, daarna volgde hij de opleiding aan de Academie voor Kunsten en Technische Wetenschappen te Rotterdam. Naar voorbeeld van zijn leermeester Jac. Jongert ontwierp hij veel reclamemateriaal en mocht zich binnen de fabriek ‘esthetisch medewerker’ noemen.De directeur besloot in 1915 naast het vaste bestaande assortiment, ook een collectie kunstnijverheidsglas op de markt te brengen, die niet alleen goed betaalbaar maar ook mooi vormgegeven was. Hiervoor werden een aantal kunstenaars gevraagd die ervaren op dit gebied waren, zoals de Bazel, Berlage en Lanooy. In 1921 begon Copier zelf ook aan de kunstnijverheidscollectie te werken. Andries Copier zou decennia lang de enige ontwerper zijn die in vaste dienst aan de fabriek verbonden was. Cochius omschreef Copier als een vormgever die kans heeft gezien 'met onuitputtelijke energie ieder jaar en dikwijls twee maal per jaar een aantal nieuwe artikelen te ontwerpen, die steeds weer blijk gaven van grote gevoeligheid, originaliteit, maar waarvan het geheim, dat de gebruiker zich in zijn werk blijft interesseren, mijns inziens, hierin moet worden gezocht, dat hij bijna steeds kans zag, strenge vormgeving te paren aan aantrekkelijkheid en doelmatigheid'.De ontwerpen van Copier waren geabstraheerde vormen uit de natuur, zoals zijn beroemde drinkserviezen Smeerwortel en het gestileerde servies Peer. Met behulp van tijdloze en universeel bedoelde geometrische basisvromen, ontwierp hij series vazen en serviezen, zoals het Gilde servies, dat nog steeds wordt geproduceerd en duidelijk herkenbaar is. In 1940 richtte Copier de Glasschool Leerdam op, een intern opleidingsinstituut voor blazers, slijpers en andere vakmensen in decoratie en ontwerp van glas. Het droeg bij aan een eigentijdse vormgeving van het Leerdamse glas. Na een lange tijd van sobere vormgeving kwamen gegraveerde, gezandstraalde en geslepen versieringen veelvuldig voor, waardoor het glas aansloot bij toentertijd heersende modes. In deze tijd zou Copier ook glasramen ontwerpen met gezandstraalde voorstellingen en vlakverdelingen. Veel van zijn ontwerpen worden gekenmerkt door een heldere, geometrische vormentaal, die aansloot bij De Stijl en de Nieuwe Zakelijkheid. De bolle, cylinder en cirkel vormige ontwerpen zijn elementen die bij de productie een belangrijke rol speelden. Eerdere ontwerpen waren voornamelijk beïnvloed door natuurvormen, zoals bloemen en vruchten. De eenvoud komt in alle ontwerpen duidelijk naar voren, en maken de verfijnde kleurcontrasten en de technische afwerking het werk zo opvallend. Copier werkte van 1914 tot 1971 bij de Glasfabriek en leverde een grote hoeveelheid ontwerpen, zowel voor gebruiksglas als kristallen unica en serica vervaardigd. Na zijn pensioen werkte hij nog eens samen met Willem Heesen, Peter Novotny en Lino Tagliapietra aan verschillende glasexperimenten.