Reality Machines
7 februari t/m 21 april 2003
NAi Rotterdam

Het NAi opent 'Reality Machines' en toont voor het eerst Nederlandse hedendaagse architectuur, grafisch en industrieel ontwerp, fotografie en mode in één tentoonstelling.

Een Adidas-schoen, het Anti-shirt, de Lightshade lamp en ruim honderd andere voorwerpen glijden aan de bezoeker voorbij. De Grote Zaal van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) is met een verlaagd plafond en vloerbedekking tot een congresachtige ruimte omgebouwd. Vervolgens zijn de objecten en beelden, ontworpen door jonge Nederlandse architecten, fotografen en ontwerpers met bijna onzichtbaar draad aan een rail opgehangen. Deze rail is in beweging gezet, waardoor de voorwerpen zich langzaam door de ruimte voortbewegen. Dit ruimtelijk ontwerp is een direct uitvloeisel van het tentoonstellingsconcept: een herinterpretatie van onze alledaagse werkelijkheid. Alle ontwerpers in 'Reality Machines' werken volgens een vergelijkbare conceptuele ontwerpmethode. Dit leidt tot een bijzonder gebruik van bestaande vormen, materialen en ordeningen. Zo ontstaan beelden en objecten die in eerste instantie heel herkenbaar zijn, maar op subtiele wijze van onze alledaagse werkelijkheid afwijken. De ontwerpen in 'Reality Machines' roepen de vragen op waar de grenzen liggen tussen echt en onecht, en hoe ver de kunstmatigheid van onze dagelijkse leefomgeving reikt.

'Reality Machines' maakt met ontwerpen uit midden jaren negentig tot heden duidelijk dat deze vervreemding binnen meerdere ontwerpdisciplines aanwezig is. Bijdragen van bekende en minder bekende ontwerpers en fotografen maken dit duidelijk. Zo gaf Jurgen Bey aan een klassieke lamp een tweede leven door deze van een transparante kap te voorzien. Deze is goed zichtbaar als de lamp niet brandt maar zodra het licht aangaat, vormt de kap het silhouet waarbinnen de lamp als lichtbron fungeert. Deze Lightshade (1999) wijkt af van de alledaagse werkelijkheid, omdat een ouderwetse lamp een nieuwe betekenis heeft gekregen. De Adidas schoen (2001) van Saskia van Drimmelen refereert in alles aan het originele model, maar is geheel vanuit het idee van de constructie tot stand gekomen. Worden de drie Adidas strepen gewoonlijk aan de buitenkant van de schoen vastgezet, ditmaal zijn alle vlakken vanuit naar buitengekeerde naden ontstaan, met eenzelfde look als resultaat.

Voor het eerst worden de disciplines architectuur, industriële vormgeving, grafische vormgeving, fotografie en mode in één tentoonstelling bij elkaar gebracht. 'Reality Machines' geeft geen traditioneel overzicht, maar raakt vanuit de gekozen invalshoek wel aan belangrijke verworvenheden van de Nederlandse ontwerpcultuur. De disciplines hebben immers een kenmerkende beeld- en vormentaal, maar ook een eigen geschiedenis, productietijd en context.

thema's De tentoonstelling is in vijf thema's ingedeeld: Photoshop Reality, Comeback Effect, Reinventing the Archetype, Is this for real? en Infinite Artifice. Deze thematische indeling is niet star, ze staat immers voor een en dezelfde ontwerphouding. De ontwerpen kunnen daardoor aan meerdere thema's toebehoren. De niet-traditionele tentoonstellingsdrager is volledig op deze flexibiliteit en de diversiteit van het materiaal ontworpen.

vanaf hier verder Het bijeenbrengen van een dergelijke hoeveelheid aan ideeën, interpretaties en ontwerpoplossingen, roept onvermijdelijk vragen op over hun waarde voor nu en voor in de toekomst. Op enkele plekken in de tentoonstellingszaal verschijnt bijna ongemerkt de tekst vanaf hier verder. Het is een verwoording van de gedachte die bij de samenstelling van deze tentoonstelling een rol heeft gespeeld. Op vele terreinen hebben zich koerswijzigingen voorgedaan en de vraag "Hoe nu verder?" leeft dan ook bij velen. Op deze vraag kan de tentoonstelling nog geen antwoord geven. In haar analyse toont ze echter wel de ingrediënten van een tot op heden zeer succesvolle Nederlandse ontwerpcultuur, waarmee een discussie over mogelijke nieuwe ontwikkelingen gegenereerd kan worden. Zonder debat is deze tentoonstelling dan ook niet compleet. Op 20 en 27 maart worden twee avonden georganiseerd waarin de bovengestelde vraag uitgebreid aan bod zal komen.

Met het samenbrengen van meerdere disciplines in één tentoonstelling wil het NAi er op wijzen dat de ontworpen omgeving veel verder reikt dan architectuur alleen. Reality Machines brengt ook die reikwijdte in beeld.

Aan de tentoonstelling nemen de volgende ontwerpers en fotografen deel:

Arons & Gelauff architecten
BAR
Aziz
Jop van Bennekom
Jurgen Bey
Anuschka Blommers/Niels Schumm
Thomas Buxó
Elspeth Diederix
Ineke Hans
Juul Hondius
Richard Hutten
Experimental Jetset
Saskia van Drimmelen
Tom Frantzen
Pascale Gatzen
Hella Jongerius
Juurlink en Geluk
goodwill
T„H&M
Niels Klavers & Astrid van Engelen
KesselsKramer
Erik Jan Kwakkel / Peter van der Jagt / Arnout Visser
Lofvers/Bergen/Kolpa
Maxwan
Maureen Mooren & Daniël van der Velden
MVRDV
Next architects
NL Architects
Viviane Sassen
Martine Stig
Schie 2.0
SeARCH
Alexander van Slobbe
Oscar Suleyman
Thonik
Marcel Wanders
West 8

curator: Linda Vlassenrood

tentoonstellingsontwerp door Maxwan

grafisch ontwerp door Mevis & Van Deursen

Nederlands Architectuurinstituut
Museumpark 25 - 3015 CB Rotterdam
tel. 010-4401200

dinsdag - zaterdag: 10.00 - 17.00 uur
zon- en feestdagen: 11.00 - 17.00 uur