| |
Opgeleid
als sieraadontwerper op de Amsterdamse Rietveld Academie is deze discipline
altijd de 'core-business' in Bakkers loopbaan gebleven.
Hij drukt al vroeg zijn stempel op de ontwikkeling van de Nederlandse
sieraadvormgeving. Aanvankelijk samen met Emmy van Leersum (1930-1984),
ontrukt hij het sieraad aan zijn puur decoratieve status en geeft het
een betekenisvolle plaats in de wereld van kunst en vormgeving.
Aandacht voor het concept en de inhoudelijke betekenis van het sieraad
zijn altijd gebleven en manifesteren zich als een constante factor in
zijn oeuvre. Gijs Bakker is niet op zoek naar het ideale sieraad. Integendeel,
vanuit belangstelling voor wat er in de wereld om hem heen gebeurt ontstaan
zijn ontwerpen. Telkens zoekt hij er een passende vorm voor en experimenteert
met materialen en technieken.
Het gaat zelden om één enkel sieraad, maar vrijwel altijd
om series waarin één idee op verschillende manieren wordt
uitgewerkt. Soms is dit een formeel uitgangspunt zoals in de reeksen aluminium
sieraden (1967-71). De meeste zijn echter gebaseerd op een inhoudelijk
thema, zoals de enorme halssieraden bestaande uit gelamineerde foto's
van vorstelijk gedragen colliers (1977), de serie broches, waarin foto's
van beroemde sportfiguren gecombineerd zijn met edelstenen (1989) of de
'Holy Sport' (1998) en 'Car Crash' (2001) series. illustratief voor Bakkers
engagement met het sieradenvak is in dit verband zijn statement : 'I don't
wear jewels, I drive them'.
Een terugblik op de productie van de afgelopen 45 jaar resulteert in een
fascinerend overzicht dat zich laat lezen als een cultuurjournaal. Uit
elke serie kan een tijdsbeeld afgeleid worden, een mentaliteit, die in
Bakkers sieraden vaak met een kritische ondertoon wordt verbeeld.
Van zijn voortdurende
drang zichzelf te vernieuwen gaat niet alleen een passieve en oncontroleerbare
invloed naar het vakgebied uit. Gijs Bakker is te eigenzinnig om de innovatie
aan het toeval over te laten. Zo schept hij met de mede door hem opgerichte
Stichting Chi Ha Paura…? welbewust een kader waarin hij andere vormgevers
en kunstenaars uitdaagt om met nieuwe ideeën, materialen en technieken
te komen. Wat Droog Design is voor productontwerpen – ook hiervan
is Bakker één van de oprichters – is Chi Ha Paura…?
voor sieraadontwerpen.
Telkens duikt bij
Bakker - naast het unieke sieraad - de behoefte op aan goed vormgegeven,
maar industrieel en dus in oplage geproduceerde sieraden. Of hij hiermee
nu aanhaakt bij de idealen van de modernisten of dat het de democratiseringsgedachte
is waar zijn generatie ooit voor streed, Gijs Bakker heeft zijn activiteiten
nooit beperkt tot die in zijn eigen atelier en evenmin het edele handwerk
verheerlijkt. Met zijn samenwerkingsprojecten en zijn drang tot vernieuwing
is hij altijd een cultureel ondernemer avant la lettre geweest.
Het werk van Gijs
Bakker is ruimschoots vertegenwoordigd in de collectie van het SM's -
Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch. Naast de vele sieraden omvat zijn aandeel
in de verzameling ook het complete archief dat erop betrekking heeft.
Daarmee vormt zijn werk één van de peilers onder het Nederlandse
deel in de sieradencollectie van het SM's.
Bakkers werk heeft van meet af aan internationale aandacht getrokken en
bevindt zich in tal van openbare en particuliere collecties.
Terwijl eerder al publicaties over zijn werk verschenen, zoals 'Solo voor
een solist' en 'Objects to use', ontbrak een gedegen overzicht van zijn
sieradenoeuvre. In allerlei landelijke en internationale publicaties zijn
Bakkers sieraden uitvoerig aan de orde geweest, maar nog nooit in één
samenhangend overzicht of exclusief toegespitst op dit specialisme.
Daarin gaat de publicatie voorzien, die de tentoonstelling begeleidt.
Met een uitvoerige inleiding van drs. Ida van Zijl, een compleet oeuvre
overzicht tot nu toe en dito bio- en bibliografie van de ontwerper, verschijnt
hiermee een standaardwerk van één van Nederlands belangrijkste
sieradenvormgevers. |